Hướng dẫn kỹ thuật làm túi Biogas

HƯỚNG DẪN KỸTHUẬT LÀM TÚI BIOGAS GIÁ DƯỚI 2 TRIỆU ĐỒNG
Phòng Khai thác và Truyền thông
C.tyCấp Thoát nước & VSMT Nông thôn Kiên Giang
 
Mô hình Biogas là một trong những mô hình được rất nhiều hộ chăn nuôi quan tâm, tuy nhiên, đa số các mô hình triển khai có qui mô tương đối lớn, như biogas bằng Composite, xây bằng ximăng .v.v… có kỹ thuật phức tạp, giá thành các mô hình lại cao nên các hộ chăn nuôi ở nông thôn có quan tâm nhưng do điều kiện kinh tế chưa thể áp dụng được, với mô hình Biogas bằng màng HDPE do Công ty Cấp Thoát nước & VSMT Nông thôn Kiên Giang (Trung tâm nước sạch và VSMT Nông thôn Kiên Giang) triển khai với kinh phí dưới 2 triệu đồng/mô hình đã được rất nhiều hộ dân chăn nuôi Nông thôn quan tâm và triển khai thực hiện.
 
Kiên Giang là một trong những tỉnh nằm ở vùng Tây Nam Bộ, đa số người dân sống nông thôn sinh sống dựa vào nông nghiệp. Song song đó, lĩnh vực chăn nuôi gia súc tại các hộ dân trên địa bàn các huyện trong thời gia qua phát triển khá mạnh, nhất là chăn nuôi heo và bò, chất thải hầu như không được các hộ dân quan tâm xử lý mà thải trực tiếp ra môitrường, nhất là thải trực tiếp vào nguồn nước như sông, kênh rạch.v.v… Đây làmột trong những nguyên nhân làm lây lan các dịch bệnh nguy hiểm và gây ra ô nhiễm cục bộ tại địa phương. Tuy nhiên, để tìm ra mô hình xử lý chất thải chăn nuôi thích hợp, vừa túi tiền của các hộ chăn nuôi nhỏ lẽ để các hộ dân chăn nuôi đồng ý áp dụng triển khai là một vấn đề tương đối khó cho các nhà quản lý môi trường.
Công nghệ làm túi ủ biogas sử dụng màng chống thấm HDPE đã được áp dụng từ lâu tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu long, tuy nhiên chưa được triển khai áp dụng rộng rải tại Kiên Giang nên mô hình chưa được nhân rộng.
Năm 2011, với kinh phí hỗ trợ từ nguồn vốn Chương trình Mục tiêu Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường, Công ty Cấp Thoát nước & VSMT Nông thôn Kiên Giang (Trung tâm nước sạch và VSMT Nông thôn Kiên Giang) đã triển khai hỗ trợtrên 1.000 túi Biogas cho các hộ chăn nuôi tại 35 xã nông thôn mới với kinh phíhỗ trợ 12 triệu đồng/hộ đã được đông đảo các hộ chăn nuôi ủng hộ và quan tâm.
Nhằm hướng dẫn rộng rãi cho các hộchăn nuôi biết về kỹ thuật lắp đặt túi biogas, từ số báo này,Công ty Cấp Thoát nước & VSMT Nông thôn Kiên Giang (Trung tâm nước sạch và VSMT Nông thôn Kiên Giang)sẽ giúp cho bà con nhândân kỹ thuật lắp đặt, sử dụng, cũng như các thông tin để bà con tự tìm mua để áp dụng mô hình này cho gia đình mình.
Trước hết bà con cần biết Biogas là gì?
– Biogas hay còn gọi là khí sinh học, khí đầm lầy, là một hỗn hợp khí có thể cháy được và khi cháy tỏa ra một nhiệt lượng cao, nó được sinh ra từ sự phân hủy yếm khí các chất thải hữu cơ. Do vậy mà chúng ta có thể chế tạo được một hệ thống để làm phân hủy phân chuồng, phân bắc và các loại phân hữu cơ khác nhằm thu khí Biogas để sử dụng cho đun nấu gia đình.
Hay nói cách khác: Biogas là một loại khí được sinh ra khi phân động vật và các chất hữu cơ lên men trong điều kiện không có không khí (quá trình hiếm khí). Vi sinh vật phân huỷ các chất tổng hợp và khí được sinh ra gồm metan (CH4), nitơ (N2), cacbon dioxit (CO2) và hydrosulphate (H2S). Trong đó, các khí CH4 và CO2 có thể cháy được.
Tại sao ta cần ủ Biogas?
– Làm Biogas là một phươngpháp xử lý chất thải hiện đại, ít tốn kém lại cho hiệu quả cao. Các phế liệunông nghiệp như rơm rạ, thân lá cây, phân động vật lâu nay là nguồn cung cấpchất đốt sinh hoạt quan trọng cho nhân dân nông thôn. Xây dựng hệ thống Biogascòn mang lại rất nhiều lợi ích:
Bảo vệ được môi trườngsinh thái, cải thiện vệ sinh môi trường.
– Cố định chất thải: các chất hữu cơ phức tạp biếnđổi thành các chất vô cơ sẽ ít gây ô nhiễm cho môi trường đất hoặc nguồn nướcnếu thải vào.
– Diệt một số mầm bệnh ở chất thải đầu ra.
– Không gây mùi hôi thối, ít hấp dẫn ruồi nhặng,côn trùng, tạo mối thân thiện giữa hộ chăn nuôi với hộ không chăn nuôi.
– Bảo đảm vệ sinh chuồng trại; gia súc, gia cầm ítbị nhiễm bệnh hơn.
– Sử dụng gas để đun nấu sẽ không còn khói bụi, hạnchế nóng nực. Nhờ vậy sẽ hạn chế các bệnh về mắt, hô hấp, cải thiện sức khỏengười sử dụng.
Gia tăng lợi ích kinh tế:
– Chất thải đầu ra là một nguồn phân giàu dinhdưỡng, có giá trị, được dùng để bón cây, nuôi cá…, đặc biết nước thải từ túibiogas tưới cây rất tốt. Theo nghiên cứu, nếu bón phân này sẽ hạn chế được một số sâu bệnh, cỏ dại. Vì vậy,giúp tiết kiệm thêm chi phí thuốc trừ sâu, diệt cỏ.
– Tạo nguồn năng lượng tại chỗ cho bà con nôngthôn: Cung cấp gas làm khí đốt có thể phục vụ cho việc nấu nướng hay mục đích sinh hoạt khác của bà con nông thôn.
Một số hạn chế của túi Biogas sử dụng màng chống thấm HDPE
– Chỉ phù hợp cho những hộ chăn nuôi với số lượng nhỏ.
– Rất dễ hư hỏng do sự phá hoại của chuột, gia súc, gia cầm.
– Tuổi thọ của túi tùy thuộc vào thời gian lão hóa của nguyên liệu làm túi.
Điều kiện chăn nuôi để lắp đặt mô hình:
– Hộ dân đang chăn nuôi và thường xuyên chăn nuôi từ 5-10 con heo; gà tối thiểu phải nhiều hơn 50 con; Trâu, Bò từ 2-5con.
– Mặt bằng tối thiểu phải lớn hơn 12 mét x 2 mét. Có nôichứa phân và nước thải.
 Lưu ý: Nếu số lượng heonhiều hơn nên xây hầm ủ Biogas.
NG DN LẮP ĐẶT TÚI Ủ BIOGAS sử dụng màng chống thấm HDPE
Bước 1: Chuẩn bị vật tư.
– Diện tích đất trống gần chuồng chăn nuôi: Dài 10 mét xrộng 2 mét.
– Túi nylon: 22 kg (Loại chuyên dùng cho biogas loại 1,2 mét hoặc 1,6 mét).
– Vankhóa PVC 21: 02 cái.
– Ốngnhựa PVC 21: 03 mét.
– Ốngnhựa trong, mềm: Vừa đủ để kéo từ nơi để túi Biogas đến bếp nấu.
– Đầunối răng ngoài PVC 21: 01 cái.
– Đầunối răng trong PVC 21: 01 cái.
– Tê PVC21: 03 cái.
– Co PVC21: 03 cái.
– Răngthau 21: 01 bộ.
– Bình nhựa trong loại 1-2lít dùng làm van an toàn
– Bếp nấu: Có thể dùng lại lò nấu củi, lò nấudầu, vỏ bếp gas,…
– Ốngdẫn bằng sành: 02 ống (Ống khói lòchấu).
– Ruột xe hỏng: 10 – 15 ruột.
– Micatròn đường kính 7 cm, dày 5 mm có khoan lỗ giữa cở ống 21.
– Dâykẻm buộc.
Các vật tư cần có
Bước 2: Đào hố.
Chiềudài hố khoảng 10 mét,chiều rộng miệng hố 0,9 mét, chiều rộng đáy 0,7 mét, chiều sâu 0,7 – 0,8 mét (tính từ mực nước thoát ra ở chuồng nuôi).Độ dốc từ đầu đến cuối hố khoảng 0,1 m,đào theo hình chữ V. Đáy và thành hố phải vững chắc, tránh sạt lở, sụp lún,không có các vật nhọn.

 

Kích thước hốđào
 
Bước 3: Lồng 02 túi vào nhau.
– Túi nilon có chiều dài dài hơn hố đào 1 mét, nếu hố dài10 mét thì cắt mỗi túi dài 11 mét. Việc lồng 02 túi vào nhau nhằm mục đích tăngđộ an toàn của túi khi sử dụng.
Thựchiện bằng 02 cách:
Cách 1: Trải túi thứ nhất ra, (phía dưới phải lót 1 lớp đệmtránh vật nhọn làm rách túi), 01 người cầm túi thứ 2 chui vào túi thức nhất(chân không mang giầy, dép), đi giật lùi từ đầu này về đầu bên kia của túi thứnhất, sau đó sửa 02 cạnh của 02 túi trùng với nhau.
Cách 2: 04 người đứng 04 góc túi nilon thứ nhất, một tay lòn vàotúi, vừa tiến về phía trước, vừa kéo túi về phía mình, cứ như vậy cho đến khi 04 người chạm tay nhau thì đưa túi tứ 2 vào trong túi thứ nhất, sau đó sửa 02cạnh của 02 túi trùng khít nhau.
 
Bước 4: Lắpống lấy hơi (Ống gas).
Dụng cụ: Khâurăng ngoài thau 21, đầu nốirăng trong PVC 21, Mica tròn đường kính 7 cm, dày 5 mm có khoan lỗ giữa cở ống21, 02 miếng ruột xe.
Thựchiện:
Đotừ đầu túi vào 1,2 – 2m, tạo một lỗ cho cả 2 lớp, đường kính lỗ là 21cm vừa khớp với khâu răng ngoài.
Đặt miếng đệm mica vào khâu thau, kế tiếp là miếng ruột xe sau đó đưa vào túi, đút qua lỗthủng đã tạo. Tiếp theo đặt miếng ruột ở bên ngoài túi, kế tiếp là miếng mica,sau đó dùng khâu răng trong vặn siết bên ngoài cho chặt lại.
Bước 5:Lắpống sành (để phân vào và nước thải ra).
 Dụng cụ: 02 ống sành (Ống khói lò trấu) dài khoảng 1 mét, 7 ruột xe hỏng cắtthành dây để quấn, dây chì lớn.
Thực hiện:
– Đưa ống sành thứ nhất vào túi nilon vào khoảng 4/5 ống,canh ống nằm giữa 2 mép 2 bên ống, gấp 2 mép túi nilon theo hình rẽ quạt từngoài từ từ vào đến ống, dùng ruột xe đã cắt quấn đều chồng mí từ trên xuốngrồi ngược lại từ dưới lên, dùng túi nilon dư quấn lớp ngoài trước khi buộc dâykẽm, sau đó dùng dây kẽm buộc chặt lại, cột nhiều đoạn trên dây cao su đảm bảothật chặt.
Ống sành thứ hai làm tương tư như ống thứ nhất.

 

Bước 6: Đặt túi vào hố.
Trước khi đặt túi , phải kiểm tra xem trong hốcó vật nhọn hay không, nếu mặt hố không nhẵn thì phải có đồ che, lót hết bề mặthố ủ.
– Khoảng 3 – 4 người cùng nhau đưa túi vào hốđã được đào sẵn, chú ý phần có ống lấy hơi đặt gần chổ vào phân và không để túi chạm vào các vật nhọn cứng, gaigóc.
– Đặt 2 ống sành nằm nghiêng 1 góc khoảng 45 rồitạm cố định 2 đầu.
– Cho nước sạch vào và đồng thời sửa túi nylông cho ngay ngắn.
– Điều chỉnh lượng phân và nước thải khoảng 70 – 80 % tổng dung tích củatúi ủ bằng cách nâng lên hay hạ xuống ống sành phía đầu ra của túi ủ.
Hình
Bước 7: Làm van an toàn.
– Dụng cụ:
1 chữ T nhựa PVC , Þ 21.
1  đoạnống PVC Þ21, dài 20 cm.
2 đoạn ống PVC Þ 21 , dài 5 cm.
1 bình nhựa trong ( 1 hoặc 2 lít).
– Thựchiện: Gắn 3 đoạn ống vào chữ Tnhư hình vẽ trên, sau đó đưa đoạn dài vào bình nhựa trong có đổ nước sao cho ngậptrong nước khoảng 3 – 5 cm.
Bước 8: Làm túi dự trữ.
– Dụng cụ: chữ T nhựa PVC 21; 1 đoạn ốngPVC 21, dài 30 cm; 2 đoạn ống PVC 21, dài 5 cm; 2 túi ny lông dài 3m lồng vào nhau. Vài sợidây ràng (ruột xe hỏng).
Thực hiện: Gắn 3 đoạn ống nhựa vào chữ T như hình vẽ.Đoạn dài đưa vào túi ny lông rồi buộc lại. Đầu kia của túi cũng được buộc kín.Treo túi ở nơi mát, tránh ánh nắng, tránh nhiệt, ít bị đụng chạm. Có thễ treo đứnghoặc treo ngang như mắc võng. Khi sử dụng có thể treo 1 vật nặng dưới túi để tạo áp suất ga.
Bước 9: Làm bếp.
– Dụng cụ:1đoạn ống sắt 2 đầu răng  Þ21, dài 20 cm;2 đoạn ống sắt 1 đầu răng  Þ21,dài 10cm;1co sắt  Þ21; 1 khóa gạt  Þ 21; 1 cái lon đục lỗ ở đáy.
-Thực hiện: Ráp lại như hìnhvẽ. Có thể làm bếp liên hoàn bằng cách nối thêm 1 chữ T.
Bước 10: Làm đường ống dẫn.
– Dụngcụ: co nhựa PVC 21; 1 đoạn ống PVC 21, dài 1m; 1 đoạn ống PVC  Þ21, dài 5cm; 1 cuộn dây nhựa dẻo  Þ20 có chiều dài bằng khoảng cách từ túi ủ đếnnơi đặt bếp.
-Thực hiện: Nối ống nhựa dẻo từ túi ủ đến van an toàn, tiếptục đến túi dự trữ, rồi đến bếp ( xem mô hình tổng quát).
Chúý: Ống dẫnmắc lên cao tránh bị giẫm đạp.
Sơ đồ một túi biogas được lắp đặt hoàn chỉnh
SAU KHI LẮP ĐẶT TÚI :
Vào phân:
– Trong thờigian đầu, mỗi ngày vào khoảng 2 kg phâncho 1 métdài của túi ủ (tức 20 kg phân cho túi dài 10 mét),Saukhi lắp xong ta cho phân vào ngay với tỷ lệ 1 phần phân thì 5 đến 7 phần nước(phân cũ sẽ mau phát sinh gas hơn), tổng lượng nước và phân chiếm 70-80% túi.Thời gian sinh gas khoảng 15-20 ngày. Sau đó lượng phân có thể giảm đi một nữa (tức 10 kgphân cho túi dài 10 mét).
– Nếu có sẵn phân đã hoại thì cho vào trước khoảng vài trămký để thời gian sinh gas sẽ sớm hơn.
– Có thể dùng phân heo, bò, gà, người….. nhưng tốt nhất là hỗn hợp nhiều loại.
Sử dụng và bảo quản hệ thống túi ủ:
-Khi thấy túi dự trữ căng phồng là lúc sử dụng được gas bằng cách mở van bếp vàdùng quẹt mồi lửa.
-Bảo vệ túi ủ bằng hàng rào lưới xung quanh và tránh ánh sáng. Mặt trời chiếutrực tiếp. Thời gian khoảng 2 tháng nên dùng chân lắc nhẹ túi để phá lớp vánđóng bên trên bề mặt trong túi ủ, tạo điều kiện cho gas phát sinh mạnh thêm.
-Phải cho phân vào túi ủ đúng qui định.
-Thường xuyên châm nước vào van xả, kiểm tra ống dẻo không để bị xoắn, đọngnước.
-Vệ sinh bếp đốt nơi lỗ vòi lửa khi bị nghẹt, cháy yếu.
-Gas rất dễ cháy nên tránh mang các dụng cụ dễ cháy đến gần túi dự trữ hoặcnhững nơi nghi ngờ bị xì, rò.
NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý:
– Trong khi nấu, nếu thấy ga yếu nên treo 1 vật nặng khoảng 5 kg dướitúi dự trữ để tăng áp suất ga. Sau khi nấu ăn xong nhớ tháo vật treo ra.
– Nên tránh các nguồn nước mưa,nước nhiễm phèn, nhiễm mặn vào túi ủ.
– Không cho thuốc tẫy, hóa chất, xà phồng, các chấtdiệt khuẩn vào túi ủ.
– Thỉnh thoảng thăm và châm thêmnước cho van an toàn.
– Kiễm tra ống dẫn ga, tránh bịxoắn hay gấp khúc làm nghẽn ga.
– Trong quá trình vận hành của túi ủ, sẽ cónước đọng lại dọc theo ống dẫn làm nghẽn ga, cần phải lấy nước đọng ra.
Mọi thắc mắc vàcần tư vấn, xin vui lòng liên hệ: Phòng Khai thác và Truyền thông Côngty Cấp Thoát nước & VSMT Nông Thôn Kiên Giang (Trung tâm nước sạch và VSMT Nông thôn).
   – Địa chỉ : 516 Ngô Quyền – phường Vĩnh Lạc –Rạch Giá – Kiên Giang
   – Điện thoại: 0773. 813420.
Với phần hướng dẫn kỹ thuật trên, mong rằng trong thờigian tới các hộ chăn nuôi nhỏ lẽ áp dụng mô hình túi Biogas nhằm giảm thiểu chất thải chăn nuôi vào môi trường, đặc biệt là nguồn nước…để cải thiện được phần nào vệ sinh môi trường, bảo vệ được môi trườngsinh thái và tận dụng được triệt để lợi ích của Biogas để phát triển được lợithế kinh tế tăng thu nhập cho người dân nông thôn.